Diyanet Personeli Ortak Nitelik Davaları

Diyanet İşleri Başkanlığının bazı kadrolarında çalışan personelin dini hizmetlerde bulunması dolayısıyla atamalarında bazı özel ve ortak nitelik olarak tabir edilen şartlar aranmaktadır. Ortak nitelik olarak anılan bu şartlar; atanacak personelin “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygun olması” olarak düzenlenmiştir. Personelde aranan bu şartların sonradan kaybı halinde ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 98/b maddesi uyarınca göreve son verme işlemi tesis edilecektir. Bu yazımızda Diyanet İşleri personeli ‘nin ortak nitelik kaybı halinde göreve son verme sürecinden ve buna karşı açılacak davaları anlatacağız.

Ortak Nitelik Düzenlemesi

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği‘nin “Atamalarda Aranacak Genel ve Özel Şartlar ile İstenecek Belgeler” başlıklı ikinci bölümün 5’inci madde ortak niteliklerin ne olduğunu açıklamaktadır. Buna göre;

“Genel şartlar
MADDE 5 – (1)Başkanlıktaki kadrolara ilk defa atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır:
…
b) Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlar bakımından; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygun olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak.”

Ayrıca belirtmekte fayda var ki; Diyanet İşleri Başkanlığı Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5/b maddesinin 13/09/2023 tarihindeki değişiklikten önceki hali; “b) Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak.” şeklinde iken yapılan değişiklikle birlikte çevresinde bilinir olma şartı kaldırılmış bulunmaktadır. Buradan hareketle personelin atanmasında ortak nitelikleri haiz olduğunun çevresi tarafından bilinir olması şartı artık aranmadığı için ortak niteliğin kaybı durumunda da buna sebep olay veya eylemlerin çevresi tarafından bilinir olmasına gerek bulunmamaktadır.

Ortak Nitelik Kapsamı

Yer verilen düzenlemelere göre atamalarında dini öğrenim şartı esas alınan kadrolarda istihdam edilecek personelde “ortak nitelik” olarak adlandırılan “itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygun olması” şartı aranmaktadır.

Ortak niteliğe tabi personel kapsamında sayılabilecek kadrolar;

Başkan, Başkan Yardımcısı, Din İşleri Yüksek Kurulu üyesi, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyesi, Genel Müdür, Daire Başkanı, Başkanlık müftüsü,  Başkanlık vaizi, İl müftüsü, İl müftü yardımcısı, İlçe müftüsü, Dini yüksek ihtisas merkezi müdürü, Eğitim merkezi müdürü,  Eğitim görevlisi, Murakıp, Cami rehberi, İmam, Müezzin, Kayyım, Vaiz vb.

Ancak “yardımcı hizmetler sınıfında” istihdam edilecek aşçı, güvenlik, kaloriferci, hizmetli, bekçi, teknisyen, teknisyen yardımcılığı vb. gibi unvanlara sahip personelde ortak niteliğe tabi olma gibi bir durum söz konusu değildir.

657 sy. Kanun 98/b Göreve Son Verilmesi ve Dava Yolu

Açıkladığımız şekilde ortak niteliğe tabi olan personelin, sonradan ortak niteliği kaybettiği herhangi bir şekilde anlaşıldığı takdirde Diyanet İşleri Başkanlığınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 98/b; “Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi” düzenlemesi uyarınca memuriyeti sona erdirilmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığınca bazen din hizmetleri sınıfında olmayıp yardımcı hizmetler sınıfında olan veya din hizmetleri sınıfına atanıp daha sonra yardımcı hizmetler kadrosuna alınan personelin de ortak nitelikleri kaybettiğinden bahisle görevine son verme işlemi yapılmaktadır. Yine bazen din hizmetleri sınıfında olup da duyuma dayalı olarak sabit olmayan eylemlere istinaden personelin memuriyetine son verilebilmektedir.

Diyanet personeli ortak nitelik kaybı halinde aleyhinde memuriyetine son verme işlemi tesis olunacak ve personelin buna karşı ilgili davaları açması gerekecektir. Hakkında işlem tesis edilenin, işlemin kendisine tebliğini müteakip 60 gün içerisinde yetkili İdare Mahkemesinde iptal davası açması gerekmektedir.